tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie tatry-polskie
tatry-polskie
 
Zwiedzamy Zakopane - (zabytki Zakopanego)
 
Przebywając w Zakopanem na pewno będziesz spacerował deptakiem ulicą Krupówki. Na długości 1100 m znajdują się zabytkowe budynki, kamienice oraz sklepy, które mają swoją historię. Wcześniej Krupówki były częścią Równi Krupowej. Nazwa Krupówki pochodzi od nazwy polany Krupówki, które należały do rodziny Krupowskich lub Krupów. Wąska ścieżka przebiegała przez obecne Krupówki, łącząc Nawsie przy ul. Kościeliskiej z Kuźnicami. Ścieżka w dolnej części biegła wśród nielicznych zabudowań, w części środkowej przez łąki i bagna, a w części górnej przez las pierwotny. Pierwsze budynki zaczęły powstawać po 1870 roku. Na przełomie XIX i XX wieku Krupówki zaczęły stawać się ważnym miejscem w Zakopanem. Zaczęto budować hotele, sklepy i muzea, które przyciągały turystów. Krupówki mają swój niepowtarzalny urok zmieniający się z porą roku. Mile można spędzić czas spacerując od dolnych poprzez środkowe po górne Krupówki przemierzając odległość 1100 m. Spacerując Krupówkami warto zwrócić uwagę na niepowtarzalne charakterystyczne elementy ozdobne używane w końcowej fazie wykończeniowej budynków, czyli daszki nad oknami w kształcie łuków lub trójkątów, ozdobne poręcze balkonów, kopulaste lub strzeliste wieżyczki.

Stary Kościółek Matki Boskiej Częstochowskiej - Zakopane, ul.Kościeliska

Stary kościółek
Stary kościółek to jeden z najwspanialszych zabytków Zakopanego. W roku 1847 został wybudowany przez Sebastiana Gąsienicę Sobczaka góralskiego cieślę. Ks. proboszcz Józef Stolarczyk w krótkim czasie rozbudował kościółek. Wnętrze kościółka wykonane jest w drzewie. Ołtarze wyrzeźbił Wojciech Kułach a Ewelina Pęksa wykonała drogę krzyżową malowaną na szkle. Rzeźby i obrazy ludowe pochodzą z XIX wieku.

Stary Cmentarz na Pęksowym Brzysku - Zakopane, ul.Kościeliska

Stary cmentarz
Fundatorem cmentarza był Jan Pęksa, który podarował swoją ziemię pod cmentarz na wysokim brzegu nad Cichą Wodą. Cmentarz istnieje od 1848 r. a od 1931 r. został uznany jako obiekt zabytkowy. Bramę cmentarza zaprojektował Stanisław Witkiewicz. Wybitni artyści projektowali liczne nagrobki: Władysław Hasior, Antoni Rząsa i Antoni Kenar. Na Pęksowym Brzyzku pochowani są ludzie zasłużeni, działający na rzecz kultury i historii Zakopanego.

Do zasłużonych postaci należą:

Jan Pęksa -fundator cmentarza
Maria Witkiewiczowa -(matka Witkacego) i symboliczny grób Witkacego.
Klara Jelska -prowadziła pomoc charytatywną dla biednych.
Bronisław Czech -mistrz Polski w narciarstwie. Aresztowany przez Gestapo za udział w ruchu oporu. Zmarł w Oświęcimiu. Mogiła jest symboliczna.
Stanisław Marusarz -mistrz świata w skokach narciarskich w 1935 r. Później trener.
Helena Marusarzówna -wybitna narciarka okresu przedwojennego. Reprezentantka Polski w zawodach międzynarodowych. Po wybuchu II wojny światowej była łączniczką w zakopiańskim ruchu oporu. Została rozstrzelana w lesie pod Tarnowem.
Mariusz Zaruski -taternik, żeglarz, ratownik, założyciel i naczelnik TOPR-u.
Stanisław Nędza-Kubiniec -poeta, poseł w PRL-u.
Kornel Makuszyński -pisarz
Aniela Gut-Stapińska -poetka i pisarka regionalna
Helena Roj-Kozłowska -autorka scenariuszy, sztuk i widowisk.
Adam Pach -gawędziarz, poeta. Wygłaszał piękne liryczne pożegnania na pogrzebach.
Jan Gąsienica Tomków -przewodnik i ratownik tatrzański.
Jan Długosz -kultowy taternik i alpinista. Zginął na Zadnim Kościelcu.
Stanisław Gąsienica Byrcyn -taternik, ratownik TOPR.
Jędrzej Wala -legendarny przewodnik tatrzański.
Rodzina Fiszerów -słynni zakopiańscy lekarze, sportowcy i społecznicy.
Józef Krzeptowski -przewodnik tatrzański, kurier podczas II wojny światowej.
Maciej Sieczka -jeden z najsławniejszych przewodników. Zdobył Mnich, Świnicę i Kasprowy Wierch.
Antoni Rząsa -rzeźbiarz
Władysław Hasior -artysta zakopiański.
Antoni Kenar -rzeźbiarz, taternik, dyrektor Liceum Sztuk Plastycznych.
Włodzimierz Wnuk -pisarz
Kazimierz Przerwa-Tetmajer -pisarz, poeta.
Stanisław Witkiewicz -pisarz, twórca stylu zakopiańskiego.
Władysław Orkan -pisarz.
Tytus Chałubiński -doktor medycyny, botanik, odkrywca i miłośnik Tatr i Zakopanego.
Jan Krzeptowski - Sabała -bajarz, muzyk,myśliwy,legendarna postać Tatr i Zakopanego, ojciec chrzestny Witkacego.
Juliusz Zborowski -etnograf, honorowy obywatel Zakopanego, dyrektor Muzeum Tatrzańskiego.
Maria i Bronisław Dembowscy -etnografowie.
Bronisława Kondratowicz -etnograf.
Michał Kirkor -lekarz, taternik, miłośnik Tatr.
Rodzina Pawlikowskich -szczególnie znany był Jan Gwalbert Pawlikowski- zdobył Mnicha, działacz na rzecz Tatr i Podhala.
Rodzina Chramów -Andrzej Chramiec -pierwszy wykształcony góral, założyciel zakładu wodoleczniczego.
Ks. Józef Stolarczyk -pierwszy legendarny proboszcz w Zakopanem.
Rodzina Sokołowskich -botanicy, taternicy, założyciele TPN.

Dworzec Tatrzański - Zakopane, ul.Krupówki 12

Dworzec Tatrzański

Historia budynku sięga 1881 r., kiedy budynek został zaprojektowany przez architekta Karola Zarembę a wybudowany przez Gustawa Tingera. Drewniana konstrukcja pierwszego Dworu Tatrzańskiego mieściła biura Towarzystwa Tatrzańskiego, czytelnię, bibliotekę i pokoje hotelowe. Na sali balowo-imprezowej organizowano koncerty, przedstawienia teatralne, zabawy i odczyty. Występowali skrzypkowie: Fritz Kreisler, Władysław Górski, Stanisław Barcewicz, Mieczysław Karłowicz, pianiści: Aleksander Michałowski, Ignacy Jan Paderewski, recytowała Helena Modrzejewska a Henryk Sienkiewicz czytał fragmenty swoich utworów. Dochody z licznych balów przeznaczane były na cele dobroczynne, aż do balu karnawałowego 21 stycznia 1900 r., kiedy od lampy naftowej powstał pożar i zniszczył budynek doszczętnie. Budowę nowego ale już murowanego Dworca Tatrzańskiego

ukończono w 1903 r. wg projektu Wandalina Beringera. Miejsce to nadal pełniło bardzo ważną rolę w mieście. Mieściła się w nim biblioteka publiczna, czytelnia, hotel i biuro Towarzystwa Tatrzańskiego. Restauracja z werandą była ulubionym miejscem spotkań artystów i taterników prowadzona przez Zofię Krzeptowską. Spotykali się: Karol Makuszyński, Karol Stryjeński. Karol Szymanowski, Witkacy i August Zamoyski. Niestety, rok 1922 okazał się również pechowy i budynek uległ zniszczeniu po raz kolejny przez pożar. Ponownie został odbudowany. W budynku tym obecnie mieszczą się biura Zakopianskiego Oddziału PTTK, Koło Przewodników Tatrzańskich, Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK oraz Klub Nocny.

Morskie Oko - Zakopane, ul.Krupówki 30

 

Morskie Oko

W roku 1897 Morskie Oko zostało wybudowane przez Władysława Dzikiewicza. Konstrukcja budynku była drewniana i za dwa lata uległa zniszczeniu przez pożar. Dzikiewicz ponownie odbudował Morskie Oko, ale było ono już murowane z 60 komfortowo urządzonymi pokojami, z restauracją wraz z cukiernią na parterze na obszernej werandzie oraz salą teatralną zaprojektowaną przez Stanisława Witkiewicza. Sala teatralna gościła wielkie sławy polskiej kultury tamtejszego okresu, jak Helenę Modrzejewską czy Hankę Ordonównę Odbywały się w niej wieczory literackie, kabarety, odczyty historyczne i koncerty muzyki poważnej a także tańce. W latach 1937 - 1939 budynek przeszedł remont a w sali teatralnej loże zostały rozebrane. Pewien rozdział w historii Morskiego Oka został zamknięty. W czasie okupacji sala teatralna służyła do przetrzymywania więźniów przez Gestapo. W latach 50-tych w piwnicach budynku spotykał się Klub Plastyka.

W roku 1959 Państwo przejęło Morskie Oko. Spektakle teatralne i koncerty odbywały się do 1978 roku, do zamknięcia sali teatralnej. W roku 1989 Morskie Oko zostaje zwrócone właścicielom. Wkrótce nowym nabywcą staje się góralski biznesmen Andrzej Stoch. Zaczyna się remont budynku. Obecnie w Morskim Oku mieści się karczma góralska, Cocktail Bar, Sam bar i piwnica jazzowa.

Willa "Koliba" - Zakopane, ul.Kościeliska 18

 
Willa Koliba

Dom w stylu zakopiańskim według projektu Stanisława Witkiewicza. Koliba była pierwszym domem w stylu zakopiańskim. Została wybudowana w latach 1892 - 1893 przez Józefa Kasprusia Stocha i Macieja Gąsienicę Józkowego dla Zygmunta Grotowskiego, który przeznaczył Kolibę na pensjonat. Obecnie mieści się w nim Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza jako oddział Muzeum Tatrzanskiego im. T. Chałubinskiego.

czynne: od środy do niedzieli

w godz.: 10:00 - 14:00

Willa "Pod Jedlami" - Zakopane, ul.Koziniec 1

Pod Jedlami
W latach 1896 - 1897 została wybudowana willa wg projektu Stanisława Witkiewicza. Jest zaliczana do najcenniejszych zabytków. Willa jest własnością prywatną i można ją oglądać jedynie z zewnątrz. Składa się z 12 pokoi, w których znajdują się liczne meble w stylu zakopiańskim, dzieła sztuki oraz biblioteka.

 

Muzeum Tatrzańskie im. dr Tytusa Chałubińskiego - Zakopane, ul.Krupówki 10

Muzeum Tatrzańskie
 

Budynek zaprojektowany przez Stanisława Witkiewicza, wybudowany w 1913 r., otwarty w 1922 r. Zwiedzając muzeum można zobaczyć fotografie ludzi związanych z Podhalem, chatę góralską z wyposażeniem, strój góralski, przedmioty codziennego użytku na Podhalu, i zbiory etnograficzne, przyrodnicze i geologiczne.

 

Willa "Opolanka" Muzeum Kornela Makuszyńskiego - Zakopane, ul.Tetmajera 15

Opolanka
 

Muzeum pisarza Kornela Makuszyńskiego, Który mieszkał z przerwami w latach 1934 - 1953. W roku 1966 w „Opolance" Muzeum Tatrzańskie otworzyło filię poświęconą pisarzowi. Obecnie w budynku można oglądnąć pamiątki osobiste pisarza, obrazy, meble, zbiory książek, felietony oraz fotografie.

czynne w niedzielę 10:00 - 15:00

Dom Turysty PTTK im. Mariusza Zaruskiego - Zakopane, ul.M.Zaruskiego 5

Dom Turysty
 

Budynek został wybudowany w roku 1958 w stylu „nowozakopiańskim". Był największą placówką turystyczną o powierzchi 5600 m 2 z 600 miejscami noclegowymi. Dom Turysty pełnił rolę kulturalną. Znajdował się w nim Klub Międzynarodowej Prasy i Książki, kabaret Zaskroniec, i galeria sztuki Pegaz. Znani artyści Władysław Hasior, Antoni Kenar i Grzegorz Pecuch byli zaangażowani w wystrój wnętrza.

 

Obecnie Dom Turysty jest miejscem nowoczesnym z 300 mejscami noclegowymi o różnym standardzie, z profesjonalną obsługą i wysoką jakością. Goście mogą korzystać ze świetlicy, restauracji, sali internetowej, z sal kominkowych i parkingu strzeżonego.

U Wnuka - Dom Rodzinny Wnuków - Zakopane, ul.Kościeliska

U Wnuka
 

Zaraz za starym kościółkiem znajduje się jeden z najstarszych domów w Zakopanem, wybudowany ok. roku 1850 przez brata Sabały Józefa Krzeptowskiego. Był to pierwszy piętrowy dom na Podhalu. Dom stanowił ośrodek kultury, a bywali w nim m.in. Walery Eliasz, Tytus Chałubiński, Helena Modrzejewska, Karol Estreicher - senior, Mieczysław Pawlikowski, Wincenty Witos, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Władysław Orkan, Jan Kasprowicz, gen. Józef Haller. Dom ten pełnił również rolę sklepu, karczmy i poczty. W 1904 roku w ówczesnej karczmie powstał Związek Górali pod Opieką Błogosławionego Andrzeja Boboli, który później przekształcił się w Związek Podhalan. W 1907 roku wnuczka Józefa Krzeptowskiego wyszła za mąż za Jana Wnuka, lwowskiego restauratora, który przybył do Zakopanego, by gotować dla samego Henryka Sienkiewicza. Od 1907 roku Józefa i Jan Wnukowie prowadzili własną restaurację, połączoną zkarczmą. Obecnie mieści się w nim regionalna karczma „U Wnuka".

Kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa - Jaszczurówka - Zakopane, Jaszczurówka

Kaplica w Jaszczurówce
 

Kapliczka została zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza i wystawiona w 1908 r. Wnętrze jest stylowe z witrażami zaprojektowanymi również przez Witkiewicza przedstawiającymi Matkę Boską Częstochowską, herb Polski, Matkę Boską Ostrobramską i herb Litwy. Kapliczka jest typowym przykładem stylu zakopiańskiego. Na dachu umieszczono niewielką wieżyczkę mieszczącą dzwon. Wnętrze składa się z prostokątnie zamkniętego prezbiterium oraz jednej nawy. Drewniany ołtarz główny przypomina góralską chatę. Ołtarze boczne, również wykonane z drewna pochodzą z lat 50. XX wieku.

 

tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie