tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie tatry-polskie
tatry-polskie
Tatry w poezji
 
Przy Morskim Oku (Józef Przerwa-Tetmajer)
 
Morskie Oko
 
Skądże to wielkie i ciche zwierciadło
na Karpaty spadło?
Któż nad nim te nagie skały
Ustawił w ołtarz wspaniały?
 
Wierzchołek jego szeroko otwarty
Stoi w samym niebie;
Niżej się wije obłok rozdarty,
Grzmotem przemawia do ciebie!
 
Ugnij kolana i pochyl głowę!
Widzisz tego olbrzyma?
Zwiesił na ciebie ogromu połowę
I na bryłeczce się trzyma!

 

   
linia2.gif
 
Ze wspomnień gór (Władysław Syrokomła)
 
 
Tatry
Spośród wąwozów przedtatrzańskich wzgórzy,
Znad gajów brzozy, znad świerków wierzchołka,
Cicha wiosczyna czasem się wynurzy
Lub dwór szlachecki, lub wieża kościolka.
Mignie na chwilę i znów sie schowa
Za stromy wzgórek, gdzie żyto jak złoto;
Cienista lipa i gałąź dębowa
Znów przed oczyma zasłonę uplotą.
I znów rozwiną jak czarowną kartę
Nowych widoków ciąg długi a długi:
Drewniane chatki do wzgórków przyparte,
Małe jeziorka albo wąskie strugi. [...]
 
Spadasz w doline - choć piękna, bogata,
A jednak mniemasz, żeś sto sążni w ziemi;
Wchodzisz na górę - jesteś panem świata,
Sto gór się korzy pod stopy twojemi.
I myślisz w duch: - Ot, z tej wyższej góry
Już mi się wszystko odsłonić powinno;
Oprę się czołem o urwiste chmury,
I moją Litwę zobaczę rodzinną! [...]
   
linia2.gif
W górach: NOC (Maria Konopnicka)
 
Noc w Tatrach
 
Kamiennym snem zasnęły Tatry, a nad głową,
Zoraną w dziwne bruzdy strzałą piorunową,
Na skrzydłach górskich orłów ciche sny się ważą
I stare pieśni nucą, stare dzieje gwarzą. [...]
Słuchaj! To szumi morze spienione i sine...
Przechyl się, jeśliś mężny, i spójrz w głębinę.
Czy widzisz? Tam w muszelek drobniutkich koronie
Najwyższy czub tatrzańskich w mętnych nurtach tonie.
Wokół skalne przyczoła obsiadły drużyną
I patrzą w błękit nieba poprzez falę siną;
A zamkniętych w więzieniu twardem, kryształowem,
Rzeki chyba pozdrowią powitania słowem
I przyniosą im wieści z dalekiego kraju,
I słodkiej wody dadzą niby korowaju...
Smutno Tatrom wiek płynie! Ciężka jeńców dola!
Choćby ci się wdzięczyły pereł ząbki białe,
Choćby ci koral róże dawał skamieniałe,
Ty zawsze tęsknisz, wzdychasz i szepczesz: „niewola!"
Och! Bracie!
- Stój! czy słyszysz huk burzy złowrogi,
Huragany jak tury wzięły się za rogi;
Fale wrą niby lawy arterie płomienne...
Zatrzęsły się przepaści; grom leci po gromie,
Ruszyły się z swych posad wód zręby widomie;
Powięź ziemi zapada w otchłanie bezdenne;
Pożar błyskawic gore...morze pianę ciska,
Cofa się jak odyniec ze swego łożyska,
Pęka na grzbiecie Tatrów łańcuch kryształowy,
Drżąc, pryskają im z ramion przejrzyste okowy...
Ostatnich gromów echem rozgrzmiewają brzegi,
Ostatnie bryzgi morskie lecą jako śniegi
I do kamiennych skroni przymarzają białe...
A jako z pękniętego pierścienia złuskany,
Podniósł się Krywań siwy i otrząsnął się z piany,
I twardą pięścią odbił pierwszą słońca strzałę... [...]
Hejnał! Spłonęły Tatry do szczytu...
Śpią niźnie: gór przyczoła pierwsze dojrzą świtu
I w blaski spromienione, nim zmierzch pierzchnie siny
Łuną dnia wstającego rozbudzą doliny.
   
linia2.gif
Zawrat (Franciszek Henryk Nowicki)
 
 
Zawrat
Stanąłem na przełęczy...świat czarów przede mną!
Wzrok zdumiony weń topię - podziw duszę tłoczy...
Dołem - stawy czernieją, jak piór pawich oczy,
W górze - pieśń!...ale myślą stworzona nadziemną.
 
Pieśń murami granitów pisana przede mną!
Skamieniały sen Stwórcy, dumny sen, uroczy!
Tam - ku krańcom pustyni gwiazda dnia się toczy,
Płoną szczyty - tam z głębin wstaje wieczór ciemno.
 
Siadłem; - cisz w górach - oko stawów drzymie,
Patrzę w Tatry, w te runy przedwiecznej zagadki;
Chciałbym przejrzeć, przeniknąć jej myśli olbrzymie.
 
Wiatr-bajarz lekkim palcem strunę marzeń trąca,
Z wolna uchodzą z serca goryczy ostatki,
O! Tu siedzieć i słuchać, i dumać bez końca!
   
linia2.gif
Cisza wieczorna [I] (Jan Kasprowicz)
 
Cisza w Tatrach
 
Rozmiłowana, roztęskniona,
Hen! Od wieczornej idzie zorzy
Zamykać Tatry w swe ramiona.

 

Przed nią zawiewa oddech boży:
Wonie jedliczne i świerkowe
Ze swych lesistych wstają łoży.

 

A ona tuli jasną głowę
Do Osobitej, by wraz potem
Kłaść ją na piersi Giewontowe.

 

Po reglach muśnie-li przelotem,
Czoło Świnicy w żar rozpali
I Hawrań zleje krwawym złotem.

 

Tak mknąc po szczycie i po hali,
Z ogniem tęsknicy ginie w dali...
   
linia2.gif
Zasnuły się senne góry (Jan Kasprowicz)
 
Mgła w Tatrach
Zasnuły się senne góry
W mgławą jesienną oponę -
Słońce nad nimi się pali,
Wyzłaca pola skoszone.

 

Kurz osiadł na jasionach,
Na brzozach liść się czerwieni -
O smutna godzino rozłąki,
O smutna, cicha jesieni!

 

Odchodzę, bo czas mnie woła...
Ślad po mnie czyż tu zostanie?
O góry, o pola skoszone,
O ciche, smutne żegnanie.
   
linia2.gif
Fioletowe góry ... (Tadeusz Miciński)
 
Tatry
 
Fioletowe góry
zapadają w mgły,
ciemnieją lazury -
jakby w głębię szły.

 

Złoty róg miesiąca
sieje poblask mdły -
lasów wiatr nie trąca,
jakby do snu szły.

 

Potok wciąż głośniejszy
rwie się jak zwierz zły -
smutek wciąż czarniejszy -
coraz gęstsze mgły.
   
linia2.gif
Ucieczka w Tatry (Maria Jasnorzewska-Pawlikowska)
 
  Tatry
Gdzie na halach szałasy w twardym światłocieniu
Są jak stożki, w niebieskim rzeźbione krzemieniu,
Gdzie gencjana-goryczka, nieulękła w pustce,
Wspina się jak góralka w szafirowej chustce,
Gdzie skrawkiem czystej wełny ścieli się szarotka,
Gdzie wśród piargów kozicę lub świstaka spotkasz,
Gwiżdżącego na baczność; gdzie wonna leluja
Różanym rusztowaniem na powietrzu buja,
Gdzie dziki krzak agrestu blisko strony czeskiej
Stroi się w szkiełka rosy podłużne, niebieskie
Jak świecznik zagraniczny - tam pokłoń się Tatrom,
Tam myślą się zatrzymaj. Drzemią na kształt matron
O suchych, orlich twarzach... Matron nietykalnych!
Spokojne pośród wichrów orawskich czy halnych,
Trwają, obce nizinom. Ani wiedzieć nie chcą,
O grzmotach, które łunę wśród ciemności niecą,
Niszcząc świat. - Tu, jak cicho! Kędy sięgniesz wzrokiem,
Niewoli nie dostrzeżesz. Progi za wysokie...
   
linia2.gif
 
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie
tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie tatry-polskie